Wat is een leesdagboek? Zo begin je

Een leesdagboek is een persoonlijk overzicht van wat je leest en wat je erover denkt. Je kunt er een reactie, vraag of passage in bewaren waar je later naar terug wilt.

Datum:
Boek en auteur:
Pagina, hoofdstuk of positie in het luisterboek:
Mijn notitie:

Begin met het boek dat je nu leest. Noteer titel en auteur, de pagina of het hoofdstuk en één ding dat je wilt onthouden. Een notitieboek of eenvoudig document is genoeg.

Een lijst met gelezen boeken helpt als je een titel wilt terugvinden. Voeg een reactie toe als je ook wilt onthouden wat je interesseerde.

Een voorbeeld van een leesdagboek

Dit is een verzonnen regel. Het boek, de auteur en de scène bestaan niet echt:

Datum: 23 september
Boek en auteur: De eilanddienstregeling, van Lena Marr
Pagina, hoofdstuk of positie in het luisterboek: Hoofdstuk 4, de lege terugvaart
Mijn notitie: Mara vaart voor één passagier terug nadat ze klaagt dat de eilandbewoners te veel van haar verwachten. Ik vertrouw meer op wat ze doet dan op wat ze zegt. Ziet ze zichzelf ook zo?

De regel noemt een gebeurtenis en de reactie van de lezer. De vraag blijft open omdat de lezer het boek nog niet uit heeft.

Vergelijk dit met ‘Hoofdstuk 4: Mara bestuurt de veerboot’. Beide notities wijzen de scène aan. De langere legt ook vast waarom die deze lezer opviel.

Je hoeft niet op elk hoofdstuk te reageren. Schrijf iets op wanneer je het wilt bewaren, of dat nu een hele alinea of één zin is.

Maak elke regel bruikbaar

Houd je per boek één pagina of document bij, zet titel en auteur dan één keer bovenaan. Voeg tijdens het lezen gedateerde notities eronder toe.

Het veld ‘Mijn notitie’ kan een reactie zoals in het veerbootvoorbeeld bevatten, een detail dat je mooi vond of een vraag over een argument.

Bij een non-fictieboek kun je de bewering van de auteur scheiden van je reactie. Stel dat een boek aanraadt één hobby te kiezen en de rest opzij te zetten:

De auteur raadt aan je op één hobby te concentreren. Ik wissel graag tussen tekenen en tuinieren en weet niet of dit advies past bij wat ik uit beide wil halen.

Dit is een verzonnen reactie, geen citaat uit een boek. De lezer bewaart een meningsverschil om later opnieuw te bekijken, zonder er een formele recensie van te maken.

Noteer genoeg om de passage terug te vinden

Een notitie als ‘Mooi gesprek tegen het einde’ is later lastig te gebruiken. Voeg de plaats toe terwijl het boek nog openligt.

Bij een gedrukt boek noteer je de pagina. Lees je later een andere editie, dan helpen het hoofdstuknummer en een paar woorden over de scène ook.

Bij een e-book noteer je het pagina- of positienummer dat je reader toont, samen met het hoofdstuk. Bij audio bewaar je hoofdstuk en afspeelpositie. Zeg erbij of die positie voor het hoofdstuk of voor de hele opname geldt.

Noteer bijvoorbeeld hoofdstuk 4 en 12 minuten binnen dat hoofdstuk. Voeg ‘terugvaart’ toe om de scène te herkennen.

Schrijf je een zin letterlijk over, zet die dan tussen aanhalingstekens en bewaar de vindplaats erbij. Schrijf je eigen reactie apart. Zo weet je later welke woorden van de auteur zijn.

Je kunt de passage ook in je eigen woorden beschrijven en de vindplaats noteren.

Kies details die je later gebruikt

Voeg velden toe als je een reden hebt om ze later op te zoeken.

Wil je boeken aanraden aan vrienden, noteer dan aan wie een boek je doet denken en waarom. Vergelijk je graag vertalingen, schrijf vertaler en editie op. Wil je weten wanneer je een boek las, voeg begin- en einddatum toe.

Een beoordeling is optioneel. ‘Vier sterren’ scan je snel, maar een zin als ‘Ik genoot van de gesprekken en verloor tijdens de reis mijn belangstelling’ legt je reactie beter uit.

Ook onafgemaakte boeken mogen in het dagboek blijven. Schrijf waar je stopte en of je wilt terugkeren. ‘Gestopt bij hoofdstuk 6’ kan zonder oordeel over het hele boek.

Verandert je mening, schrijf dan een nieuwe gedateerde notitie naast de oude. In het veerbootvoorbeeld kan een latere regel uitleggen of Mara’s keuzes je kijk op haar veranderden. De eerste regel bewaart wat je dacht voordat je zover was.

Versiering mag deel van het plezier zijn. Laat er ruimte voor als je dat leuk vindt. Een eenvoudige regel is ook compleet.

Leestijd is optioneel

Een leesdagboek hoeft helemaal geen tijd bij te houden. Het voorbeeld hierboven werkt zonder duur.

Wil je zien hoe lezen in je week past, voeg dan de lengte van leessessies toe of houd een apart tijdsoverzicht bij. Twintig minuten op maandag en 35 minuten op donderdag vormen bijvoorbeeld 55 minuten lezen.

Het totaal vertelt hoeveel tijd je besteedde. Het zegt niets over wat je van het boek vond; daar zijn de notities voor. Je hoeft geen van beide tot doel voor volgende week te maken.

Een handmatige timer kan sessies tijdens het lezen vastleggen. Met TimeRetain bewaar je die sessies en hun totaal onder een kort label, zoals de titel van het boek. Je reacties blijven in je leesdagboek.